علامت تجاری (Trademark)

0 1,014

علامت تجاری (Trademark) چیست؟

به موجب مواد ۳۰ لغایت ۴۷ قانون ثبت اختراع، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ ، علامت هر نشان قابل رؤیتی است که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز سازد. علامت جمعی هر نشان قابل رؤیتی است که باعنوان علامت جمعی در اظهارنامه ثبت معرفی شود و بتواند مبدأ و یا هرگونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی را که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده می کنند ، متمایز سازد.همچنین علامت تاییدی علامتی است که کیفیت و استاندارد های کالا را مشخص می نماید.
منشاء علامت تجاری نیز به زمانهای قدیم بر می گردد یعنی زمانی که صنعتگران و هنرمندان امضاء و یا مهر مخصوص خود را بر روی محصولات یا آثار سنگی یا هنری خود می گذاردند. در طول سالیان این علامتها سیر تکاملی خود را به سوی حمایت و ثبت علائم تجاری امروزی طی کرده اند. این سیستم به مصرف کنندگان کمک می کند تا کالا یا خدمات مورد نیاز خود را براساس علامت تجاری خاصی که طبیعت و با کیفیت آن محصول و خدمت را مشخص می کند انتخاب و ثبت نموده یا خریداری نمایند.

علامت تجاری چه کاری انجام می‌دهد؟

علامت تجاری، مالک آن را از حمایت ها و ضمانت اجراهای قانونی برخوردار می سازد و وی می تواند با متمایز نمودن کالا با خدمات خود از آن استفاده نموده و یا در ازاء دریافت وجه، اجازه استفاده از آن را به شخص دیگری واگذار نماید در واقع حق استفاده انحصاری از آن علامت ثبت شده جهت استفاده بر روی محصولات و خدمات مورد نظر و یا ارائه مجوز استفاده از آن به دیگری صرفا در اختیار مالک علامت می باشد، دوره حمایت علامت تجاری ده سال است که می توان آن را به هر ده سال بطور متوالی و به دفعات نامحدود با پرداخت هزینه های پیش بینی شده در مقررات، تمدید نمود.

از منظر وسیعتر، حمایت از علائم تجاری به سبب شهرت و منافع مادی حاصله از آنها موجب تشویق صاحبان این حقوق به انجام اقدامات مبتکرانه و شجاعانه در سطح جهان می گردد. بعلاوه ممانعت از رقابتهای غیرقانونی و ناعادلانه از قبیل جعل علامت تجاری عین یا مشابه آن برای محصول و یا خدمت نامرغوب و متفاوت از موارد حمایت از صاحب علامت تجاری می باشد. حمایت از علائم تجاری توسط مراجع قضائی صورت می گیرد بطوریکه در اکثر نظام های قضائی، دادگاه ها قادر خواهند بود مانع از تخلفات انجام شده و نقض حقوق مالکان علائم تجاری شوند.

به مفهوم کلی تر علائم تجاری، از طریق به رسمیت شناختن کالا یا خدمات خاص و در برداشتن منافع مالی در سطح جهان، موجب ارتقاء ابتکار عمل و کارآفرینی می گردند. حمایت از علائم تجاری برای جلوگیری از رقابت های غیرمنصفانه تجاری به شکل تولید کالاهای تقلبی و استفاده از علائم مشخصه تجاری برای فروش محصولات با کیفیت پایین صورت می گیرد. این نظام به افرادی که صاحب مهارت و سرمایه هستند کمک می نماید تا کالا و خدمات خود را به روشی منصفانه تولید کرده و بفروشند که در نتیجه تجارت بین المللی را نیز تسهیل می نماید.

سیستم حمایتی از علائم تجاری این فرصت را برای کسانی که دارای مهارت و تجربه کافی هستند فراهم می نماید تا در منصفانه ترین شرایط ممکن به تولید و بازاریابی کالاها و خدمات خود پرداخته و بدین ترتیب امکان تجارت بین المللی برایشان تسهیل گردد و همچنین در مصرف کننده ایجاد اعتماد جهت تعیین حقوق ناشی از انتخاب وی ایجاد گردد.

چه نوع علائم تجاری را می‌توان ثبت کرد؟

مواد ۳۱ الی ۴۷ قانون ثبت اختراعات طرح صنعتی علائم تجاری مصوب سال ۸۶ به شرایط ثبت و آثار آن اشاره دارد.

به طور کلی تعداد علائم قابل ثبت در سطح جهان تقریبا نامحدود هستند و مطابق با قانون مصوب کشورها، علامت تجاری ممکن است متشکل از یک یا چند کلمه، حرف یا عدد یا عبارت یا تصویر و … باشد. علائم به چند دسته تقسیم میشوند:

  • علائم جمعی COLLECTIVE-MARKS علامتهایی هستند که به یک مجموعه، انجمن، اتحادیه یا تشکل با اعضای مشخص تعلق می گیرد بطوریکه اعضای آن توسط این علامت ، خود را در سطح کیفی و یا سایر مشخصات مورد نیاز آن مجموعه یا انجمن معرفی می نمایند. بعنوان مثال از انجمن ها و یا کانون هایی می توان یاد کرد که به عنوان نماینده گروهی خاص از کانون سردفتران، حسابداران، مهندسین، معماران و کانون وکلای دادگستری می باشند.
  • علائم تائیدی CERTIFICATION MARKS علامت هایی هستند که محدود به اعضاء مشخصی نیستند و در مقابل اجرا و رعایت یکسری استانداردهای تعریف شده به تولید کننده و با ارائه دهنده خدمات اعطا می گردند. این علامت می تواند به هر کسی اعطاء گردد که بتواند تائید کند محصول تولیدی او از طریق روشی تولید شده که استانداردهای تعین شده را رعایت کرده است. به عنوان مثال می توان از استاندارد کیفی 9000 ISO که در جهان کاملا شناخته شده و مقبول می باشد و نشان ارگانیک یا نانو نام برد.

در حال حاضر اجرای وظایف یاد شده فوق توسط دو اداره ثبت داخلی علائم تجاری و نشانه های جغرافیایی و اداره ثبت بین المللی علائم تجاری و نشانه های جغرافیایی ذیل معاونت علائم تجاری انجام می پذیرد.

تشریفات ثبت علائم تجاری:

مواد ۱۰۵ الی ۱۴۶ آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات طرح صنعتی و علائم تجاری مصوب سال ۸۷ به مراحل ثبت ، تغییرات و انتقالات علائم تجاری اشاره دارد و با تجهیز امکانات فنی و الکتریکی شدن کلیه مراحل ثبت علامت و تغییرات پس از آن، متقاضیان ثبت علائم تجاری با مراجعه به سایت مرکز مالکیت معنوی بخش خدمات الکترونیک ( iripo.ssaa. ir ) می توانند نسبت به تکمیل فرم اظهارنامه و ارسال مستندات و ضمائم درخواستی اقدام نمایند. پس از تکمیل فرم اظهارنامه توسط متقاضی، اظهارنامه به شکل اتوماتیک از طریق سامانه جامع مالکیت معنوی (بخش علائم تجاری) به کارشناسان مربوط جهت انجام طبقه بندی کالا و خدمات مطابق با معاهدات نیس و وین و همچنین شروع فرآیند بررسی های شکلی و ماهوی ارجاع می گردد و نتیجه بررسی از طریق سامانه الکترونیکی به متقاضی اعلام می گردد. انجام کلیه اقدامات بعدی توسط متقاضی از جمله رفع نقص، پرداخت هزینه های ثبت و روزنامه رسمی انجام تغییرات و … تا مرحله دریافت گواهی ثبت نیز از طریق سامانه الکترونیک صورت می گیرد. در صورتی که تصمیم اداره به قبول تقاضای ثبت علامت تجاری باشد آگهی مربوط یک نوبت در روزنامه رسمی منتشر می شود و اشخاص ثالث می توانند ظرف مدت سی روز چنانچه اعتراضی نسبت به ثبت این علامت دارند به کمیسیون های شبه قضایی (موضوع ماده ۱۷۰ آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری) اعلام نمایند. همچنین در صورتی که روند کارشناسی منجر به اخطار رد اظهارنامه گردد مراتب اعتراض از طریق طرح در این کمیسیون قابل پیگیری خواهد بود و تصمیمات کمیسیون نیز قابل اعتراض در مراجع صالح قضایی مقرر در ماده ۵۹ قانون مرقوم می باشد.

ثبت بین المللی علائم تجاری:

علامت تجاری مرز ندارد و می تواند در اکثر کشورهای مورد نظر و هدف به ثبت برسد. تقریبا تمامی کشورهای جهان، علائم تجاری را ثبت و حمایت می کنند هر اداره ملی با منطقه ای ثبت علائم تجاری، مجموعه ای از اطلاعات علامتهای تجاری ثبت شده را نگه داری می کند که شامل اطلاعات کامل در خواستی برای تمام علامتهای ثبت شده، تمدید شده، جستجوها و اعتراضات توسط اشخاص ثالث، می باشد. لیکن تأثیر ثبت علائم محدود به کشور با قلمرو سرزمینی ثبت کننده مورد نظر می شود.

به منظور اجتناب از نیاز به ثبت علامت تجاری بطور جداگانه در هریک از سازمانهای ملی یا منطقه ای ثبت علائم، سازمان جهانی مالکیت معنوی WIPO سیستم مادریدا ( و پروتکل مادرید) را جهت ثبت بین المللی علائم تجاری ایجاد کرده است. ج.ا.ایران در سال ۱۳۸۲ به موافقتنامه و پروتکل مزبور ملحق و با توسعه  خدمات ثبت بین المللی یکی از اعضای موثر و فعال معاهدات مزبور شده است.

مطابق با موافقت و پروتکل مادرید (سیستم مادرید) هرشخصی که به طریقی (بلحاظ ملیت، اقامت و با استقرار بنگاه صنعتی – با تجاری) به یک کشور طرف قرارداد و یا هر دو معاهده مذکور مرتبط باشد، می تواند با ثبت یا درخواست ثبت علامت تجاری خود در اداره ثبت علائم تجاری آن کشور (کشور مبدأ) تقاضای ثبت بین المللی در کشورهای هدف را بنماید تا بدون مراجعه به آن کشور ها تقاضای وی مورد بررسی قرار گیرد. در حال حاضر ۱۰۰ کشور جهان عضو یک و یا هردو موافقتنامه می باشند و متقاضیان ثبت بین المللی علائم می توانند از طریق سیستم مادرید بشرح ذیل علائم خویش را در کشورهای موردنظر ثبت نمایند:

  1. مراجعه به آدرس اینترنتی System madrid www.wipo.int  جهت دریافت اطلاعات مربوط به ثبت و فرم تقاضا (اظهارنامه) و محاسبه هزینه ها (Free Calculation)
  2. تهیه و تحویل درخواست نام برای ثبت بین المللی بعنوان اداره ثبت علائم تجاری با درج اسامی کشورهای مورد نظر.
  3. گواهی نامه ثبت ملی از ضمائم درخواست نامه می باشد. متقاضیان باید توجه داشته باشند درخواست ثبت (بین المللی) علائم آنها از هر حیث دقیقا با گواهی نامه ثبت ملی مطابقت داشته باشد.
  4. ارائه معرفی نامه بر روی سربرگ شرکت یا وکالتنامه رسمی وکیل برای اشخاص حقوقی)، مراجعه مالک علامت با وکیل ایشان با ارائه وکالتنامه رسمی برای ( اشخاص حقیقی).
  5. تکمیل یکی از سه فرم مربوط ( MM1 , MM2 , MM3 که از سایت WIPO اخذ می شود) با توجه به تقاضای ثبت در کشورهای عضو موافقت نامه با پروتکل یاهر دو، در سه نسخه.
  6. پرداخت هزینه ثبت که از طریق پر کردن فرم برآورد هزینه موجود در سایت مذکور و به فرانک سوئیس تعیین می گردد (هزینه ثبت بین المللی بعد از تسلیم اظهارنامه به اداره ثبت علائم تجاری بر مبنای تعداد طبقات و کشورهای مورد تقاضا به فرانک سوئیس به حساب WIPO قابل پرداخت می باشد)
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.