طرح صنعتی چیست؟

0 981

چه چیزی طرح صنعتی است؟

وفق ماده ۲۰ قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ “هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هر گونه شکل سه بعدی با خطوط، رنگها و یا بدون آن، به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی است. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی باشد.

طرح صنعتی دایره وسیعی از محصولات صنعتی، خانگی، اداری، ورزشی، صنایع دستی، اسباب بازی، مبلمان اداری، لوازم برقی، خودرو و قطعات آن، ابزار های فنی و پزشکی بهداشتی، اقلام لوکس، تزئینی، منسوجات، فرش و لباس، ظروف آشپزخانه ، مصنوعات پلاستیکی و حتی بسته بندی طیف وسیعی از محصولات را شامل می شود.

چه طرح هایی بعنوان طرح صنعتی قابل ثبت است؟

طرح های قابل ثبت است که طبق قانون و مقررات مربوط تقاضا شود و شریط قانون را هم داشته باشد:

  1. «جدید» باشد: یک طرح در صورتی جدید محسوب خواهد شد که عین آن قبل از تاریخ تسلیم یا تقاضای ثبت در دسترس عموم نباشد.
  2. «اصیل» باشد: یک طرح در صورتی اصیل محسوب می شود که بطور مستقل توسط طراح پدید آمده باشد و کپی یا تقلیدی از طرح های موجود نباشد.

طرح های صنعتی زیر قابل حمایت نیستند:

  1. طرح هایی که جدید یا اصیل نباشند؛
  2. طرح هایی که تنها در نتیجه عملکرد فنی محصول ایجاد میشوند؛
  3. طرحهای حاوی نمادها یا نشان های رسمی؛
  4. طرح های مخالف با نظم عمومی یا اخلاق حسنه.

ثبت طرح صنعتی چه امتیازی را موجب می گردد؟

  • به مالک حق انحصاری اعطا می کند و از نسخه برداری غیر مجاز و تقلید توسط اشخاص ثالث جلوگیری می نماید.
  • فعالیت صادقانه تجاری و رقابت عادلانه را تشویقمی کند. باعث زیبایی و جذابیت محصول شده و افزایش فروش را موجب می گردد.
  • ثبت یک طرح ارزشمند باعث بازگشت مطلوب سرمایه گذاری می شود و مالک طرح با اطمینان از انحصاری بودن طرح محصول خود در ارتقاء زیبایی آن دقت بیشتری می نماید و این امر موجب شناخت محصول و اطمینان بازار و مشتریان شده و در نتیجه درآمد بیشتری را بوجود می آورد.
  • طرح های صنعتی دارائی تجاری هستند که می توانند ارزش و پرستیژ یک شرکت و محصولات آنرا افزایش دهند؛ هرچه موفقیت و عرضه یک طرح بیشتر باشد، ارزش آن برای شرکت بیشتر خواهد بود.
  • مالک طرح صنعتی ثبت شده می تواند با واگذاری اجازه بهره برداری از یک طرح به دیگری برای مدت مشخص از مزایای آن بهره مند گردد. به عبارتی دیگراطراح بانگاه تجاری می تواند به طور مستقیم یا غیر مستقیم به بازار تولید و تنوع محصولات کمک کند.
  • ثبت یک طرح صنعتی به شرکت ها
    این فرصت را میدهد تا میزان موفقیت محصولاتشان را در بازار ارزیابی نموده و با اطمینان از بازگشت سرمایه و انحصاری بودن أن نسبت به تولید و عرضه آن اقدام نمایند.

چگونه می توان از طرح های صنعتی حمایت کرد؟

یک طرح صنعتی برای کسب حمایت تحت قوانین و مقررات مربوط به طرح های صنعتی، نیاز به ثبت دارد. طبق ماده ۲۸ قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری بهره برداری از هر طرح صنعتی ثبت شده توسط اشخاص غیر، مشروط به موافقت مالک است که شامل ساخت، فروش و وارد کردن اقلام حاوی طرح صنعتی ثبت شده می باشد. مالک می تواند علیه هر شخصی که بدون موافقت او حقوق وی ناشی از ثبت را نقض کند در دادگاه اقامه دعوی نماید.

ویژگی لازم برای ثبت طرح صنعتی چیست و چه فرایندی را طی می نماید؟

براساس ماده ۲۱ قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال ۱۳۸۶، طرح صنعتی زمانی قابل ثبت است که جدید با اصیل باشد، طرح صنعتی زمانی جدید است که از طریق انتشار بطور محسوس و یا از طریق استفاده عملی با به نحو دیگر قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه بر حسب مورد قبل از حق تقدم در هیچ نقطه ای از جهان برای عموم افشا نشده باشد. همچنین طرحی اصیل محسوب می شود که بطور مستقل توسط طراح پدید آمده و با تقلید از طرح های موجود نباشد به نحوی که از دید یک کاربر آگاه متفاوت از طرح هایی باشد که قبلا در اختیار عموم قرار گرفته است. یعنی قائم به ذات طراح باشد به طوری که اگر آن طراح نبود هرگز آن طرح بوجود نمی آمد. 

متقاضیان ثبت طرح های صنعتی می بایست با مراجعه به سایت مرکز مالکیت معنوی ( inpo.ssaa.ir ) و ایجاد حساب کاربری نسبت به تکمیل فرم اظهارنامه و ارسال ضمانم درخواستی اقدام نمایند. تاریخ اظهارنامه همان تاریخ تسلیم آن به مرجع ثبت پا ثبت الکترونیکی بوده و طرح براساس این تاریخ تحت حمایت قانونی قرار خواهد گرفت.

پس از تکمیل فرم اظهارنامه توسط متقاضی، اظهارنامه مربوطه از طریق سامانه جامع مالکیت معنوی (بخش طرح های صنعتی) به شکل اتوماتیک به کارشناسان جهت بررسی های شکلی و ماهوی ارجاع می گردد. پس از بررسی و انطباق اظهارنامه با مفاد قانون و آیین نامه، ننعه آن از طریق سامانه الکترونیکی به متقاضی اعلام می گردد. انجام کلیه اقدامات بعدی توسط متقاضی از جمله رفع نقص، پرداخت هزینه های ثبت و روزنامه رسمی، انجام تغییرات و … تا مرحله دریافت گواهی ثبست از طریق سامانه الکترونیک توسط متقاضی یا نماینده قانونی وی صورت می گیرد. در صورتی که روند کارشناسی منجر به اخطار رد اظهارنامه گردد. اعتراض به اخطار رد از طریق کمیسیون شبه قضائی موضوع ماده ۱۷۰ انجام می پذیرد. تصمیمات کمیسیون یاد شده قابل اعتراض در دادگاه تخصصی مربوط می باشد.

مدت اعتبار طرح صنعتی پنج سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن خواهد بود. این مدت را می توان برای دو دوره پنج ساله متوالی دیگر پس از پرداخت هزینه مربوط تمدید نمود. پس از انقضاء هر دوره یک مهلت شش ماهه برای پرداخت هزینه تمدید با پرداخت جریمه تأخیر در نظر گرفته شده است.

ضمنا هر گونه تغییر و انتقال اجازه استفاده باید کتبا همراه با مدارک مربوط جهت ثبت در سوابق به مرجع ثبت اعلام گردد. اعمال این تغییرات با رعایت مقررات . قانون و آیین نامه پس از ثبت معتبر خواهد بود.

ضمنا در آدرس الکترونیکی مذکور علاوه بر وجود اطلاعات لازم جهت آشنایی با موضوعات حقوق طرحهای صنعتی مالکیت معنوی) راهنمای کامل در خصوص نحوه تهیه تصاویر شرح و توصیف و تکمیل مفاد اظهارنامه به تفصیل بیان شده است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.